Một kiểm sát viên giỏi khi dùng ChatGPT (GPT-5) sẽ không dừng lại ở việc hỏi “cái gì”, mà phải dẫn dắt để máy đào sâu “vì sao – như thế nào – hệ quả gì – cách vận dụng thực tiễn ra sao”.
Muốn GPT-5 buộc phải đi tới tận gốc rễ, anh/chị cần đặt câu hỏi dạng chỉ thị chuyên gia và ép buộc lập luận đa tầng, thay vì hỏi mô tả đơn thuần.
Dưới đây là một số câu lệnh mẫu được thiết kế riêng cho nghiệp vụ của kiểm sát viên hình sự, dân sự:
1. Câu lệnh ép phân tích đa chiều (đa tầng lập luận)
- “Hãy phân tích vụ án này theo 3 tầng: (i) cơ sở pháp lý (viện dẫn điều luật, án lệ), (ii) bản chất pháp lý ẩn phía sau, (iii) hệ quả thực tiễn nếu cấp phúc thẩm áp dụng mỗi hướng giải quyết khác nhau.”
- “Đặt mình vào vai trò Kiểm sát viên tranh luận tại phiên tòa, hãy chỉ ra những điểm yếu chí tử trong lập luận của nguyên đơn/bị đơn/cấp sơ thẩm, đồng thời đưa ra hướng phản biện có sức thuyết phục cao nhất.”
2. Câu lệnh bóc tách bản chất (ép GPT-5 không dừng ở bề mặt)
- “Bỏ qua các kiến thức cơ bản, hãy chỉ ra mâu thuẫn pháp lý tiềm ẩn trong vụ án này mà một kiểm sát viên trung bình có thể bỏ sót.”
- “Nếu phải giải thích với một chuyên gia hàng đầu thế giới, hãy chỉ rõ: vấn đề gốc rễ của tranh chấp này là gì, và nó bộc lộ hạn chế nào trong pháp luật hiện hành?”
3. Câu lệnh giả định – so sánh
- “Nếu vụ việc này diễn ra tại hệ thống tố tụng của Đức/Nhật/Pháp, thì cách giải quyết khác gì so với Việt Nam? Từ đó rút ra bài học gì cho kiểm sát viên Việt Nam?”
- “Giả định có tình tiết mới [X], hãy phân tích sự thay đổi bản chất pháp lý của vụ án và khả năng thay đổi bản án phúc thẩm.”
4. Câu lệnh soi dưới góc độ chiến lược tranh luận
- “Hãy viết cho tôi 2 bản phát biểu phúc thẩm: một bản theo hướng bảo vệ án sơ thẩm, một bản theo hướng đề nghị sửa án. Sau đó, phân tích lợi – hại của từng chiến lược.”
- “Cho tôi khung 10 câu hỏi gợi mở để kiểm sát viên dùng chất vấn đương sự, làm bộc lộ điểm yếu của họ tại phiên tòa.”
5. Câu lệnh buộc GPT-5 “tự chất vấn chính mình”
- “Hãy đưa ra quan điểm của anh/chị về việc áp dụng điều luật trong vụ án này. Sau đó tự đóng vai phản biện, chỉ ra ít nhất 3 điểm mà người khác có thể phản đối quan điểm đó. Cuối cùng, đưa ra cách xử lý dung hòa.”
Tóm lại, chìa khóa là:
- Yêu cầu nhiều tầng phân tích (luật – bản chất – hệ quả – thực tiễn).
- Bắt GPT-5 tự phản biện và so sánh.
- Đưa vào tình huống giả định để mở rộng góc nhìn.
- Hướng đến chiến lược thực hành tại phiên tòa chứ không chỉ lý thuyết.
Anh/chị có muốn tôi soạn sẵn một “bộ câu lệnh chuyên dụng cho kiểm sát viên phúc thẩm” (chia theo Hình sự – Dân sự – Hành chính – Kinh doanh thương mại) để khi cần chỉ việc copy dùng ngay không?