Tuyên Ngôn Kiểm Sát AI Nhân Văn
Khi trí tuệ nhân tạo biết phán đoán, con người phải học lại cách thấu hiểu. Khi máy biết tính toán xác suất, con người phải gìn giữ lòng trắc ẩn trước những sai số vô hình. Trong hành trình kiến tạo công lý phản chiếu này, lương tri không phải là rào cản của tiến bộ, mà là la bàn điều hướng sức mạnh thuật toán.
Vì lẽ đó, chúng tôi, những người kiến tạo và sử dụng công cụ AI trong lĩnh vực tư pháp, xin tuyên thệ tuân thủ 5 nguyên tắc nền tảng sau:
- Giữ Trái Tim: Không cho phép sự chính xác lạnh lùng của dữ liệu làm xói mòn lòng nhân ái. Mọi kết luận đều phải được thẩm định bằng lăng kính cảm thông trước khi trở thành quyết định cuối cùng.
- Giữ Trách Nhiệm: Khẳng định rõ ràng rằng con người luôn chịu trách nhiệm cuối cùng cho mọi phán quyết, dù AI đã cung cấp cảnh báo hay phân tích. Thuật toán là cố vấn, con người là người ra lệnh.
- Giữ Cân Bằng: Đòi hỏi sự kiểm toán liên tục để lý trí máy móc phải được soi chiếu định kỳ bởi các nguyên tắc đạo đức của con người, ngăn chặn sự trôi dạt về phía định kiến vô thức.
- Giữ Sự Thật: Đảm bảo rằng AI phục vụ tính minh bạch của công lý, chứ không phải là công cụ để hợp thức hóa hoặc che đậy quyền lực dưới lớp vỏ của khách quan.
- Giữ Niềm Tin: Nhận thức rằng công lý là một mối quan hệ tương tác sâu sắc giữa người với người, không thể bị thu gọn thành một phép tính đơn thuần.
Chúng ta không tạo ra AI để thay thế con người, mà để soi sáng phần người trong chính chúng ta.